Location

CINEMATEK
9 Baron Horta, 1000 Région de Bruxelles-Capitale
Category

Date

Jun 01 2017 - Dec 05 2019

Time

7:00 pm - 11:00 pm

Hommage au cinéma de Kiripi Katembo Siku

HOMMAGE AU CINEMA DE KIRIPI KATEMBO SIKU

Cet hommage au cinéaste, à l’artiste, à l’ami, au frère disparu, décédé subitement en 2015, présente pour la première fois toute sa filmographie, de 2008 à 2017. Ainsi, faisons place à une décennie de cinéma congolais contemporain, à la mémoire de Kiripi Katembo Siku, qui disait « On doit vivre notre temps, parce que dans dix ans, on nous demandera ce que l’on a fait ».
Depuis sa première œuvre vidéo, Voiture en carton, Kiripi pose son geste artistique : un regard inattendu sur sa ville, Kinshasa, et son environnement. Porté par une intuition humaine et un sens aigu de l’image, Kiripi a véritablement « mordu la vie avec ses yeux » (d’après le poème Ngwaki pour Kiripi de Sinzo Aanza).
Le rapport de Kiripi au cinéma est l’histoire de relations humaines, de résistance politique et de poésie, mais aussi d’une générosité sans réserve. Dans son travail, cinéma documentaire et cinéma de fiction s’alternent. Kiripi offre tour à tour ses talents de cameraman, d’assistant réalisateur, de directeur de casting, de producteur, à la fois pour des productions internationales à grand budget et pour des premiers films sans moyens.
Après avoir participé à la formation des Ateliers Action de Kinshasa, l’école de Djo Munga, il réalise en 2010 des documentaires remarqués et primés dans les festivals (Symphony Kinshasa et Après Mine), et puis il devient l’excellent assistant réalisateur de Djo Munga dans Viva Riva ! et de Kim Nguyen dans Rebelle. En même temps, sa détermination le pousse à créer sa propre société en 2011, Mutotu, avec laquelle il produit, en investissant ses revenus d’artiste, Atalaku, le premier long métrage documentaire de Dieudo Hamadi, considéré aujourd’hui comme le documentariste le plus talentueux du cinéma congolais contemporain, plusieurs fois primé au Cinéma du Réel à Paris.
Cet hommage propose une masterclass avec Dieudo Hamadi, dont nous présentons aussi l’avant-première bruxelloise de son dernier film, Maman Colonelle. Kiripi soutient la jeune génération de cinéastes congolais, comme Tshoper Kabambi et Clarisse Muvuba, qui seront aussi présents à Bruxelles. Quelques séances seront accompagnées par la présence de ses amis artistes, Sinzo Aanza et Sammy Baloji, avec lesquels il a partagé ses créations et ses hésitations. Le programme est complété par d’autres films achevés après sa soudaine disparition, dont Lobi Kuna de Matthias De Groof, en avant-première internationale. Récemment, Alain Gomis lui a rendu hommage au Festival international du film de Berlin et au Festival panafricain du cinéma et de la télévision de Ouagadougou, au moment où il a reçu le prix du Jury et l’Etalon d’Or pour son film Félicité.
Dans un pays où l’Etat ne soutient ni l’art ni le cinéma, Kiripi a donné un sens au cinéma congolais, par une prise de risque continue et un accompagnement intègre et sans faille. Compagnon de lutte pour certains, inspirateur pour d’autres, nous espérons que d’autres films en sa mémoire naîtront, poursuivant ainsi le geste qu’il a porté à la fois instantané et éternel, sur une ville, Kinshasa, et sur tout un pays, la République Démocratique du Congo.

Rosa Spaliviero

A l’initiative de mòsso et de la Fondation Kiripi
Avec le soutien du Service Public Francophone Bruxellois et de Wallonie-Bruxelles International
Avec la participation du Service de Culture Cinématographique asbl

Vanaf Voiture en carton, zijn eerste videowerk, maakt Kiripi Katembo Siku een krachtig artistiek gebaar: hij werpt een verrassende blik op zijn stad, Kinshasa, en de omgeving.
De filmmaker heeft, gedreven door menselijke intuïtie en een scherpe zin voor beelden, echt ‘met zijn ogen een beet uit het leven genomen’ (uit het gedicht Ngwaki pour Kiripi van Sinzo Aanza).
Deze hommage aan de filmmaker, kunstenaar, vriend en broer die in 2015 onverwacht overleed, presenteert voor het eerst zijn complete filmografie, van 2008 tot 2017. Maken we dus ruimte vrij voor een decennium hedendaagse Congolese cinema, ter nagedachtenis aan Kiripi Katembo Siku – die zei: “we moeten onze tijd léven, want binnen tien jaar zal men ons vragen wat we gedaan hebben.”

De band tussen Kiripi en cinema is het verhaal van menselijke relaties, politiek verzet en poëzie, maar ook van grenzeloze generositeit. In zijn werk wisselen documentaire film en fictiefilm elkaar af. Kiripi toont afwisselend zijn talent als cameraman, regie-assistent, casting director en producent, zowel in dure internationale producties als in eerstelingen die met klein budget gedraaid worden.

Nadat hij in Kinshasa de opleiding aan de Ateliers Action had gevolgd, de school van Djo Munga, regisseerde Kiripi in 2010 een aantal opgemerkte documentaires (Symphony Kinshasa en Après Mine) die ook op festivals in de prijzen vielen. Daarna wordt hij de – uitstekende – regie-assistent van Djo Munga voor Viva Riva! en van Kim Nguyen voor Rebelle. Op hetzelfde moment (2011) richt hij vastberaden zijn eigen bedrijf op, Mutotu. Met Mutotu produceert hij de eerste documentaire van Dieudo Hamadi, Atalaku ; hij investeert er tegelijk zijn kunstenaarsinkomen in. Vandaag wordt Hamadi beschouwd als de meest getalenteerde documentairemaker van de hedendaagse Congolese cinema. Hij viel ook verschillende keren in de prijzen op Cinéma du Réel in Parijs. Tijdens deze hommagereeks is er tevens een masterclass met Dieudo Hamadi en presenteren we de Brusselse première van diens nieuwste film, Maman Colonelle. Kiripi steunde de jonge generatie Congolese filmmakers zoals Tshoper Kabambi en Clarisse Muvuba, die ook in Brussel aan wezig zullen zijn. Enkele sessies worden begeleid door zijn kunstenaarsvrienden Sinzo Aanza en Sammy Baloji, met wie hij zijn creaties – en zijn aarzelingen – deelde. Het programma wordt aangevuld met andere films die afgewerkt werden na zijn plotse dood, waaronder Lobi Kuna van Matthias De groof, hier in internationale avant-première. Onlangs nog heeft Alain gomis – op het Internationaal filmfestival van Berlijn en op het pan-Afrikaans Festival voor Film en Televisie van Ouagadougou – hulde gebracht aan Kiripi, op het moment dat hij voor zijn film Félicité. de prijs van de jury én de Étalon de Yennenga ontving.

In een land waar de staat kunst noch filmkunst steunt, heeft Kiripi zin en betekenis gegeven aan de Congolese cinema, door op professioneel vlak integer en onberispelijk te blijven en constant risico’s te nemen. Kiripi was een strijdmakker voor de enen, een bron van inspiratie voor de anderen. We hopen dan ook dat er nog films zullen volgen ter nagedachtenis van Kiripi en zijn manier om naar Kinshasa, en naar een heel land – de Democratische Republiek Congo – te kijken: een tegelijk direct en blijvend gebaar